Het is alweer 24 december, kersttijd, en wat is het jaar voorbij gevlogen! Precies één jaar geleden beviel ik van ons lieve zoontje Luke. Een glorieuze gebeurtenis natuurlijk, die ik voor altijd blijf koesteren en die onze feestdagen extra blijdschap en betekenis geeft. Maar het doet mij ook terug denken aan een moeilijke periode. In verband met pre-eclampsie werd ik met 35 weken zwangerschap opgenomen in het ziekenhuis, om vervolgens twee weken later te worden ingeleid. Waar ik nog steeds verdrietig en boos om kan worden, is het begeleidingsproces omtrent mijn borstvoeding.

Als nieuwe mama zie ik vaak artikelen voorbij komen over borstvoeding, over flesvoeding en over borstvoeding VS flesvoeding. Zelf heb ik er voor gekozen om borstvoeding te willen geven, maar ik sta open voor ieders eigen keuze hierin. Als je als mama maar gelukkig bent met wat je gekozen hebt en dit op de voor jou meest prettige manier kunt uitvoeren en uitdragen! Zelf keek ik er naar uit om mijn baby voor een langere periode te voeden met de borst. Dat leek mij een heel apart en speciaal gevoel. Iets wat ik zeker wilde meemaken. Na mijn bevalling was helaas snel te merken dat de aanpak van de verpleging van mijn ziekenhuis (het Maastricht UMC+) niet goed meewerkte met deze (vrij basale) wens.

Borstvoedingscertificaat

Ik heb later veel verschillende verhalen mogen horen van andere mama’s die ook negatieve ervaringen hebben opgedaan met de begeleiding omtrent borstvoeding. Ik ben mij gaan afvragen waarom dit (ondanks het borstvoedingscertificaat dat de meeste ziekenhuizen behaald hebben, waaronder ook het Maastricht UMC+) nog zó vaak gebeuren kan. De medische wereld groeit in zo’n ontzettend rap tempo (tijdens mijn ziekenhuisopname had ik deel kunnen nemen aan maar liefst drie verschillende wetenschappelijke onderzoeken over pre-eclampsie) en iets dat zo natuurlijk en prachtig is, is vaker gedoemd om te falen. Zoals Mary Broekhuijsen en Stefan Kleintjes (2008) in hun boek “Borstvoeding” beschrijven, durven mama’s niet altijd direct aan de bel te trekken: “De ziekenhuisopname maakt op de meeste mensen grote indruk. Ook al ben je van huis uit een mondig persoon, toch zul je merken dat je snel geneigd bent je naar de regels van het ziekenhuis te voegen”. Dit terwijl jij en je baby recht hebben op de beste zorg.

Borstvoedingswens laten schieten

Door de inleiding en het gebruik van een vacuümpomp tijdens de bevalling was ons zoontje erg vermoeid tijdens zijn eerste 24 levensuren. Ook het zuiggedrag kan door de medische ingrepen verstoord zijn. Ik heb hier in het ziekenhuis echter geen enkele uitleg over mogen ontvangen. Iedere verpleegkundige hield er wat betreft de borstvoeding ook een andere aanpak op na. Het aanleggen binnen één uur na de geboorte werd met moeite op mijn verzoek gerealiseerd. Na één poging werd er opgegeven. Er werd verder niet naar ons omgekeken. Het hoofdje van Luke werd meermaals hardhandig tegen mijn borst gedrukt. Drie verschillende verpleegkundigen staken ongewassen vingers in het mondje van mijn zoontje. Eén van die verpleegkundigen had onlangs een sigaret gerookt. Zelfs als logopedist, werkend met mensen met slikproblemen, ben ik het gewend om handschoenen te gebruiken wanneer ik een patiënt oraal onderzoek. Het ziekenhuis had verder één lactatiedeskundige in dienst, die juist op dat moment vakantie had. Daar kwamen we achter nadat we er zelf op hadden aangedrongen dat het misschien toch wel tijd werd voor een beetje extra hulp. Over een alternatief werd niet meegedacht. Uiteindelijk hebben mijn man en ik door de vermoeidheid, ons krijsende zoontje, de ervaren weerstand en mijn gezondheid ervoor gekozen om de borstvoedingswens te laten schieten. De stuwingsperiode was hartverscheurend voor mij. Toen ik eenmaal thuis was merkte ik na een tijdje dat ik nog wat melk produceerde. Ik heb mijn zoontje vervolgens nog tot hij vier maanden oud was borstvoeding gegeven naast de flesvoeding. Het was niet ontzettend veel, maar toch ben ik blij dat ik dit alsnog heb kunnen doen! Maanden later hebben mijn man en ik een klachtbemiddelingsgesprek gehad in het ziekenhuis, waar onder meer aandacht werd besteed aan de beschreven voorvallen rondom borstvoeding. Zelfs hier kregen wij beiden het gevoel dat wij niet serieus genomen werden door het hoofd verpleegkunde van de verloskundeafdeling. De door ons aangekaarte voorvallen waren namelijk door niemand beschreven in mijn dossier. En toen stonden we wederom buiten.

Gemiste zorg

Ik blijf me afvragen waar het borstvoedingscertificaat dan eigenlijk voor staat? Via de website www.zorgvoorborstvoeding.nl kom ik terecht bij een heel aantal documenten, gericht aan zorginstellingen, waarin wordt beschreven aan welke regels zij dienen te voldoen om in aanmerking te komen voor een borstvoedingscertificaat. Deze regels zijn veelal gecentreerd rondom tien vuistregels voor het welslagen van borstvoeding, die zijn opgesteld door de World Health Organization en UNICEF. Maar hoe weet je als patiënt zeker dat je de zorg ontvangt die je verdient? In mijn ziekenhuis hingen de vuistregels in elke kamer op. “Dat zit wel goed”, hoor ik mezelf nog zeggen toen ik opgenomen werd. Maar de tientallen pagina’s van beleidsvoering die schuilen achter deze regels doen mij alleen maar versteld staan van de zorg die ik gemist heb tijdens mijn kraamperiode en de bureaucratie die alles zo uitgebreid en idealistisch beschrijft maar nalaat in de praktijk.

Stem laten horen

Ik hoop dat ik met mijn persoonlijke verhaal een aanzet heb kunnen maken om ook andere mama’s hun stem te laten horen. Of dat nu tijdens, drie maanden, of drie jaar na de borstvoedingsperiode is.

Extra info: Mama’s die op dit moment te maken hebben met borstvoedingsgerelateerde problemen en geen gehoor vinden bij hun eigen zorgprofessionals wil ik graag wijzen op de landelijke hulpdienst bij borstvoeding die wordt aangeboden door La Leche League.

nadya2
Ik ben Nadya, 29 jaar en trotse mama van baby Luke. Ik ben getrouwd met Björn en ik werk zelfstandig als illustrator en logopedist. 
Ik hou van tekenen, films, citytrips en koffie! Samen met Björn en onze vrienden speel ik ook graag games.
Nadya maakte de prachtige illustratie bij dit artikel zelf. Meer van haar werk vind je op Facebook